Je hebt XRP in je portemonnee en je wilt weten of je iets te vrezen hebt van de rechtszaken die al jaren rond Ripple Labs hangen. Of je overweegt XRP te kopen, maar aarzelt omdat de juridische situatie onduidelijk blijft. Begrijpelijk, want de berichtgeving over de SEC-zaak is overwegend Amerikaans en gericht op een Amerikaanse context. Wat dit betekent voor een Nederlandse bezitter, blijft op de meeste platforms onderbelicht. En nu Europa met MiCA zijn eigen regelgeving doorvoert, is het antwoord op die vraag complexer dan een simpel ‘geen probleem in Nederland’.
Waarom de SEC XRP anders behandelde dan bitcoin
De kern van het conflict draait om één vraag: is XRP een waardepapier (in het Engels: security) of een gewone digitale munt? In gewone taal betekent dat het verschil tussen een aandeel (waarop regels voor beleggersbescherming van toepassing zijn) en een betaalmiddel zoals een euro of dollar.
De SEC redeneerde dat Ripple Labs XRP verkocht als investering met verwachte winst, afhankelijk van de inspanningen van Ripple zelf. Bitcoin en ether kregen dit label niet, onder meer omdat die netwerken veel gedecentraliseerder zijn. Ripple Labs heeft altijd betwist dat XRP een waardepapier is, met als argument dat XRP een zelfstandig betaalmiddel is en niet automatisch stijgt of daalt op basis van wat Ripple besluit.
De tijdlijn: rechtszaak, uitspraken en de schikking
In 2020 startte de SEC de zaak. In de zomer van 2023 oordeelde een Amerikaanse rechter dat XRP als zodanig geen waardepapier is wanneer het op secundaire markten (beurzen) wordt verkocht aan gewone gebruikers. Wel bleef de verkoop aan institutionele partijen door Ripple zelf problematisch. Begin 2025 volgde een schikking waarbij Ripple een boete van 50 miljoen dollar betaalde, een fractie van wat de SEC oorspronkelijk eiste.
Betekent dat het einde? Niet helemaal. Er lopen nog altijd discussies over de precieze interpretatie van de uitspraak, en andere rechtszaken in de VS raken indirect aan vergelijkbare vragen over andere tokens. De juridische status XRP Nederland wordt dus niet bepaald door één definitief Amerikaans vonnis.
Amerika heeft gesproken, maar Den Haag luistert wel
Een Amerikaanse uitspraak heeft geen directe rechtskracht in Nederland of de rest van de EU. Toch kijken toezichthouders hier wel degelijk mee. Dat heeft een praktische reden: internationale rechtszaken scheppen precedenten die andere rechters en toezichthouders als referentie gebruiken. Bovendien opereren veel crypto-platforms wereldwijd, waardoor een Amerikaans verbod of vrijgeleide indirect doorwerkt in het aanbod op Europese platforms.
Wij van Domotiga.nl merken dat veel lezers denken dat de Amerikaanse vrijspraak XRP overal groen licht geeft. Dat klopt niet. Europa heeft zijn eigen kader gebouwd, en dat kader heet MiCA.
MiCA: onder welke categorie valt XRP in de EU
De Markets in Crypto-Assets-verordening (MiCA) is inmiddels volledig van kracht in alle EU-lidstaten. XRP valt binnen MiCA waarschijnlijk onder de categorie ‘andere crypto-activa’ (geen e-money token, geen asset-referenced token). Dat betekent dat platforms die XRP aanbieden aan Europese gebruikers een vergunning nodig hebben als Crypto-Asset Service Provider (CASP).
Voor Nederlandse aanbieders verandert dat het volgende in de praktijk:
- Ze moeten een MiCA-vergunning hebben of aanvragen, wat controle op hun bedrijfsvoering inhoudt.
- Ze zijn verplicht transparant te zijn over risico’s die aan XRP kleven, inclusief de juridische achtergrond.
- Marketinguitingen moeten evenwichtig zijn, dus geen beloftes over koersstijging.
Platforms die vanuit het Verenigd Koninkrijk of andere landen buiten de EU opereren en geen Europese vergunning hebben, mogen eigenlijk geen diensten meer aanbieden aan Nederlandse gebruikers, dit valt onder dezelfde e-commerce wettelijke verplichtingen in Nederland als voor webshops. In de praktijk is handhaving nog een werk in uitvoering.
Wat de AFM en DNB hebben gezegd
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) hebben geen specifieke uitspraken gedaan waarin XRP apart wordt vrijgegeven of verboden. Wel heeft de AFM herhaaldelijk gewaarschuwd voor crypto-aanbieders zonder registratie, en DNB heeft de overgang naar MiCA-vergunningen als prioriteit bestempeld. Platforms die eerder onder de tijdelijke DNB-registratie werkten, moesten uiterlijk in 2025 een volledige MiCA-vergunning aanvragen of hun Nederlandse activiteiten staken.
Voor jou als XRP-bezitter is de praktische boodschap: controleer of het platform waar jij handelt een geldige MiCA-vergunning heeft. Dit kun je nakijken via het openbare register van de AFM.
Wat je nu anders moet regelen als XRP-bezitter in Nederland
Stap 1: Belastingaangifte. XRP valt in box 3 als overig vermogen. De peildatum is 1 januari van het belastingjaar. Je geeft de waarde op die datum op, niet de aankoopwaarde. Dit geldt ongeacht de Amerikaanse rechtszaak of MiCA-status.
Stap 2: Platformkeuze herzien. Zit je op een platform zonder MiCA-vergunning, dan draag je meer risico, niet alleen juridisch maar ook praktisch. Als zo’n platform wordt gesloten of geblokkeerd, heb je minder verhaalsmogelijkheden.
Stap 3: Bewaar je transactiegeschiedenis. Voor de belastingdienst, maar ook als bewijs bij eventuele klachten, daarnaast is dit ook relevant voor online privacy en je gegevensbeveiliging. Screenshots en exportbestanden van je transacties zijn je beste documentatie.
Stap 4: Meldplicht bij grote bedragen. Er is geen algemene meldplicht voor crypto bezit, maar bij opvallend grote transacties of opnames naar bankrekeningen kan je bank vragen om herkomst van gelden aan te tonen. Zorg dat je dit kunt onderbouwen.
Rode vlaggen bij platforms en aanbieders
Niet elk platform speelt eerlijk. Let op deze signalen:
- Geen verwijzing naar een MiCA- of AFM-registratie op de website.
- Beloftes van vaste rendementen op XRP of garanties over koersontwikkeling.
- Onduidelijke of buitenlandse rechtspersoon zonder EU-vestiging.
- Geen mogelijkheid om je identiteit te verifiëren via KYC (dat is juist verplicht, geen platform dat het weglaat is betrouwbaar).
Wat september 2026 nog niet beantwoordt
Er blijven open vragen. De Europese rechter heeft zich nog niet uitgesproken over specifieke tokens zoals XRP. MiCA-handhaving in grensoverschrijdende situaties is nog inconsistent tussen lidstaten. En de vraag of toekomstige verkopen door Ripple Labs zelf in Europa onder aanvullende regels vallen, is nog niet definitief beantwoord.
Verwacht meer duidelijkheid zodra de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) verdere richtsnoeren publiceert, wat naar verwachting in de loop van het volgende jaar zal gebeuren. Tot die tijd is voorzichtigheid het verstandigste advies dat wij kunnen geven.
De juridische status van XRP verschilt per rechtsgebied, en de Amerikaanse uitkomst is voor Nederlandse bezitters maar een deel van het verhaal. MiCA bepaalt steeds meer wat er binnen Europa met cryptomunten zoals XRP mag gebeuren, welke platforms ermee mogen handelen en hoe aanbieders ze moeten classificeren. Controleer of jouw platform MiCA-compliant is, zorg dat je belastingadministratie klopt en wacht niet op ingrijpen van toezichthouders om orde op zaken te stellen. Wij van Domotiga.nl volgen de Europese regelgeving rond crypto op de voet, juist omdat die directe gevolgen heeft voor gewone bezitters. De open vragen rond XRP worden de komende tijd beantwoord, en wie zijn administratie nu op orde heeft, staat dan een stuk sterker.
